Con đường cũ là con đường hẹp cho sáng tạo nghệ thuật.Chúng ta có nhiều học trò lớn bé nhưng lại thiếu những bậc thầy đúng nghĩa.Chúng ta quen được bao cấp về tinh thần,giải quyết mọi việc theo cảm tính nhưng lại yên trí với những gì mình có,cuộc sống đã nhiều đổi thay nhưng nghệ thuật vẫn ít thay đổi.Trong sáng tác có nghiên cứu và học thuật,một việc đơn giản nhưng quan trọng chúng ta có thể làm là hãy quan tâm đúng mức và đầy đủ đến lịch sử nghệ thuật việt nam và thế giới,điều đó giúp chúng ta hiểu biết một cách hệ thống quá trình phát triển và tiến hóa của nghệ thuật,làm cơ sở cho việc tự định vị và định hướng trong sáng tác,người xưa có câu biết người biết ta là vậy.Chúng ta biết sáng tác chuyên nghiệp đòi hỏi sự tập trung và chuyên sâu,sẽ không có tiêu chí chung cho tất cả các xu hướng và phong cách,chiếc áo cũ đã trở nên chật đối với thực tế phát triển nghệ thuật.
Con đường mới là con đường rộng cho của sáng tạo nghệ thuật,nhưng đòi hỏi chúng ta nhiều thời gian và năng lượng cần thiết.Chúng ta phải biết từ chối những mặc cảm tự ti,tự tôn và hãy chọn sự tự trọng,nghĩa là bằng hiểu biết sâu sắc,thấu đáo thay vì sơ lược hay vay mượn của người khác,thế giới nghệ thuật là rộng lớn,bình đẳng,không cạnh tranh vì không ai muốn làm những gì người khác đã làm,một tác phẩm nghệ thuật mới phải là kết quả của một tư duy sáng tác mới nhưng luôn mang tính kế thừa,hãy biến rác thành nghệ thuật thay vì biến nghệ thuật thành rác, hãy điên trong nghệ thuật thay vì điên trong đời sống,một đời sống tinh thần phong phú và lành mạnh tốt hơn những hoạt động bề nổi được xem là quá dương và không thực chất,là nghệ thuật trước khi là phi nghệ thuật,cho nghệ thuật nhiều hơn những gì nghệ thuật cho mình,ngày nay chỉ có văn hóa giải đáp được những bài toán của nghệ thuật,nghệ thuật chính là những thể hiện cụ thể và sinh động những vấn đề của văn hóa.Toàn cầu hóa về văn hóa không phải là con đường một chiều,hiện đại và bản sắc là hai véc tơ cùng phương,ngược chiều nhưng cân bằng nhau về lực.Sông nào đổ ra biển cũng có suối nguồn riêng,bản sắc luôn là tấm hộ chiếu có giá trị trong thời buổi khủng hoảng về những giá trị.
Đất nước và con người chúng ta đẹp,nhưng những gì chúng ta làm chưa thật tương xứng.Nghệ thuật và đời sống nghệ thuật như cá và nước,nhân một nghìn năm Thăng long,một lần nữa chúng ta có quyền mơ cá hóa rồng, hóa rồng kinh tế và cả hóa rồng nghệ thuật,hy vọng giấc mơ không đánh mất và có thậ.Đức Phật dạy:Hãy tự thay đổi trước khi thế giới này thay đổi.
Ngày 13 tháng 05 năm 2009
Phan Phương Đông
