ADN

NƠI

2010-05-09T08:45:00.016+07:00

Ở nơi bắt đầu hay kết thúc.
Con tàu kỉ niệm hoen rỉ nghiêng nghỉ trên bờ cát mặn.
Đôi chân trần tận sâu nơi đáy nước.
Ngửa mặt hỏi trời cao: Ở nơi địa ngục hay thiên đường . . .

Ngày 9 tháng 5 năm 2010

Phan Phương Đông

THẤY VÀ ĐI

2009-08-23T00:51:00.015+07:00

Phật giáo tập trung ở khía cạnh thực tiễn phát triển thành tông phái gọi là Thiền. Thiền thể hiện sự kết hợp tính cách và tâm hồn của mỗi dân tộc: Thiền Ân độ thiên về lí trí,Thiền Trung hoa trú trọng thực tiễn, Thiền Nhật bản,Triều tiên,Việt nam gồm cả lí trí và tình cảm. Phật giáo là truyền thống tôn giáo ở Việt nam qua nhiều thế kỉ, có thể nói trong mỗi người Việt đều ít nhiều mang tính Phật, Thiền tông ở ta là sự kết hợp giữa sự gần gũi thiên nhiên của Lão giáo,tính thực tiễn của Khổng giáo và giác ngộ của Phật giáo,góp phần tạo nên một nét văn hóa đặc sắc của người Việt,hạnh phúc và thành công của mọi người được tìm thấy ở phong cách sống an nhiên, ung dung tự tại,lạc quan,bao dung,vị tha...Sự gặp gỡ giữa Phật giáo và Lão giáo làm nên Thiền học nghệ thuật,với kĩ thuật thẩm mĩ chính yếu và cũng là đôi tượng của nghệ thuật là thiên nhiên hay siêu nhiên,được thể hiện qua một số loại hình nghệ thuật cụ thể như kiến trúc,điêu khắc,hội họa,thơ ca,vườn cảnh,ẩm thực...Đặc tính cơ bản của nghệ thuật Thiền là sự tối giản,có tính khơi gợi hơn là lí giải cốt để mọi người phải chịu khó dụng công suy nghĩ,tôn trọng bản tính tự nhiên vốn có,tìm đến cái toàn thiện,hòa hợp giữa lí tưởng tâm linh và đờì sống thực tiễn.Nghệ thuật Thiền giúp rèn luyện những tiềm năng về thẩm mĩ, đóng vai trò khai phóng cho những cảm hứng sáng tạo mới. Thiền là nhất thể:Sống và chết là một,không gian và thời gian là một,trong và ngoài là một,cá nhân và xã hội là một,vật chất và tinh thần là một,lí trí và tình cảm là một,lớn và nhỏ là một,động và tĩnh là một,nói chung là sự hỗ tương và đồng nhất giữa các yếu tố đối lập.Thiền là vòng tròn vô tận không thể xác định chu vi,tuy không phân biệt cao thấp nhưng mỗi người đến với nghệ thuật Thiền cũng từng mức độ khác nhau,khi cùng trình độ và cảm nhận,ngôn ngữ không là cần thiết nữa.Nghệ thuật Thiền là khoảnh khắc đốn ngộ tràn đầy cảm hứng và tự nhiên đã chín mùi của người nghệ sĩ,lúc này thế giới của nghệ sĩ trùng hợp thế giới của Thiền,khi nghệ thuật đạt dến trình độ điêu luyện sẽ trở về vô thức,là phi nghệ thuật cũng giống Phật giáo đi từ triết học đến phi triết học,từ biết đến không biết,từ lí trí đến trực giác,từ hữu hình đến vô hình, từ tuổi già đến trẻ thơ,nhưng tất cả sẽ không là trạng thái tự nhiên nguyên thủy ban đầu nữa mà là sản phẩm có ý nghĩa của tinh thần con người. Thiền cho thấy về tổng quan và toàn thể, bản chất con người là không thay đổi,chỉ có hình thức bên ngoài ngày càng phong phú và đa dạng.Ngày nay, triết lí sống và nghệ thuật Thiền mang tính toàn cầu,có ảnh hưởng lớn đến nghệ thuật thế giới, trở thành một trào lưu ở các nước công nghiệp phát triển và ngày càng trở nên thiết yếu,đặc biệt ở Việt nam,trước những đòi hỏi của xã hội hiện đại,nghệ thuật Thiền chính là nghệ thuật sống,là nghệ thuật thấy và đi,là văn minh của sự toàn thiện,giúp con người tìm lại được chính mình và ra với thế giới.
Ngày 5 tháng 8 năm 2oo8
Phan Phương Đông

GẶP GỠ

2009-08-04T17:31:00.015+07:00

Trong lịch sử nghệ thuật ít trường hợp có sự gặp gỡ giữa hai loại hình nghệ thuật:Nghệ thuật Thiền theo quan niệm chủ toàn của Phương đông,có tính hữu cơ,năng động,liên tục giữa các sự vật,xuất phát từ toàn thể đi đến bộ phận,một trong tất cả,tất cả trong một và nghệ thuật tối giản (Minimal art)theo quan niệm chủ biệt của Phương tây,cơ giới,cố định,gián đoạn,xuất phát từ bộ phận đến toàn thể.Hai loại hình nghệ thuật trên tuy có xuất phát khác nhau,nhưng được các nhà phê bình đánh giá không chỉ là một xu hướng,một trào lưu,một chủ nghĩa mà còn hơn thế nữa,có ảnh hưởng sâu rộng,lâu dài trong tất cả lãnh vực đời sống tinh thần từ trước đến nay và có những điểm chung:Từ chối văn hóa duy vật chất,ngôn ngữ nghệ thuật mang tính khái quát cao,sức mạnh ở chỗ loại trừ những gì không cần thiết,tạo được nhiều ấn tượng nhất bằng số phương tiện ít nhất,cô đọng nhất của sự vật.Ad Reinhardt tuyên bố:”Thêm chất liệu chỉ làm rối tác phẩm và làm nó xấu hơn.Thêm là bớt,bớt là thêm”.Nghệ thuật khi đạt đến trình độ điêu luyện,bậc thầy sẽ trở thành phi nghệ thuật,nó xuất phát từ vô thức,không tham cầu,không cố gắng, cũng giống như cái đẹp khi đạt đạt đến tuyệt đối vậy,nó còn tùy thuộc vào sự đồng cảm,trình độ nhận thức của người thưởng thức và cho đến nay vẫn được xem là hơi khó tiếp cận vì không tự hạ mức chuẩn thẩm mĩ để có được sự đồng nhất cao về quan điểm thưởng thức.Donalld Judd phát biểu:”Nếu ai nói nó là nghệ thuật thì nó là nghệ thuật”và cho rằng:”Những bước tiến về nghệ thuật không nhất thiết là những bước tiến về cấu thể”. Nghệ thuật Thiền và nghệ thuật tối giản cũng có một vài điểm khác biệt:Nghệ thuật Thiền phát có nguồn gốc từ Phật giáo Thiền tông, dùng để các Thiền sư rèn luyện những tiềm năng thẩm mĩ và ghi chép những chứng nghiệm trong quá trình tu tập.Thiền có xuất xứ ở Trung hoa từ rất lâu nhưng lại phát triển tại Nhật.Kĩ thuật chính yếu của nghệ thuật Thiền là thiên nhiên,hay siêu nhiên,là chủ thể và cứu cánh cho nghệ thuật,con người ở đây là cong người tự nhiên,tự do,tự tại.Những tác phẩm chủ yếu thể hiện trong kiến trúc,điêu khắc,hội họa,thơ,trà,cắm hoa,ẩm thực. Nghệ thuật tối giản(Minimal art)phát triển rõ nét nhất trong lãnh vực nghệ thuật thị giác và âm nhạc từ những năm 1960-1970 chủ yếu ở Mĩ,khởi đầu là phong trào ABC Art,có nguồn gốc sâu xa từ các nghệ sĩ của nhóm Bauhaus Đức,nhóm Kết cấu Nga,nhà điêu khắc Brancusi.Nghệ thuật tối giản là phản ứng ngược lại với hình thái trọng chi tiết của nghệ thuật biểu hiện,trừu tượng ở vài thập kỉ trước đó,liên kết với xu hướng nghệ thuật Hậu hiện đại(Postmodern art)và mở đường cho nghệ thuật khái niệm(Concept art)và nghệ thuật đương đại(Contemporary art) phát triển.Đặc điểm của nghệ thuật này là ủng hộ sự tiến bộ,đem tinh thần khoa học vào trong nghệ thuật với cách tiếp cận bằng tri thức,sử rộng rãi các hệ toán học,các hình học kĩ hà,các vật liệu công nghiệp trung tính chưa qua sử lí,hạn chế việc chế tác bằng tay,bố cục cân đối giữa các thành phần,sự đồng diễn và lặp lại,con người ở đây là con người của xã hội.Những tác phẩm quan trọng của Frank Stella,Donald Judd,Dan Flavin,Carl Andre,Robert Morris,Sol Lewitt,Richard Serra,Richard Long,Tony Smith,Bernar Venet.Tiếp tục phát triển dựa trên tinh thần nhưng mở rộng thêm định nghĩa của nghệ thuật tối giản là nghệ thuật Hậu tối giản(Post minimal art)từ những năm 1980-1990 chủ yếu ở châu Âu.Đặc điểm cần lưu ý của giai đoạn này là sử dụng các vật liệu có sẵn,các vật liệu mềm không định hình.Những tác phẩm quan trọng của Eva Hessen,Joel Shapiro,Rachel Whiteread,Damian Ortega,Damien Hirt,Anish Kapoos,Wolgang Laib. Ngôn ngữ của Nghệ thuật Thiền và nghệ thuật Tối giản là ngôn ngữ tinh lọc,mang tính toàn cầu và là cốt trục của nghệ thuật,khó có thể khác hơn,cho dù bánh xe nghệ thuật có xoay chuyển:nghệ thuật Hiện đại(Modern art)đến nghệ thuật Hậu hiện đại(Postmodern art)hay Trở về hiện đại(Remodern art).

Ngày 23 tháng năm 2009

Phan Phương Đông

CON ĐƯỜNG MỚI

2009-07-07T15:40:00.010+07:00

Con đường cũ là con đường hẹp cho sáng tạo nghệ thuật.Chúng ta có nhiều học trò lớn bé nhưng lại thiếu những bậc thầy đúng nghĩa.Chúng ta quen được bao cấp về tinh thần,giải quyết mọi việc theo cảm tính nhưng lại yên trí với những gì mình có,cuộc sống đã nhiều đổi thay nhưng nghệ thuật vẫn ít thay đổi.Trong sáng tác có nghiên cứu và học thuật,một việc đơn giản nhưng quan trọng chúng ta có thể làm là hãy quan tâm đúng mức và đầy đủ đến lịch sử nghệ thuật việt nam và thế giới,điều đó giúp chúng ta hiểu biết một cách hệ thống quá trình phát triển và tiến hóa của nghệ thuật,làm cơ sở cho việc tự định vị và định hướng trong sáng tác,người xưa có câu biết người biết ta là vậy.Chúng ta biết sáng tác chuyên nghiệp đòi hỏi sự tập trung và chuyên sâu,sẽ không có tiêu chí chung cho tất cả các xu hướng và phong cách,chiếc áo cũ đã trở nên chật đối với thực tế phát triển nghệ thuật.
Con đường mới là con đường rộng cho của sáng tạo nghệ thuật,nhưng đòi hỏi chúng ta nhiều thời gian và năng lượng cần thiết.Chúng ta phải biết từ chối những mặc cảm tự ti,tự tôn và hãy chọn sự tự trọng,nghĩa là bằng hiểu biết sâu sắc,thấu đáo thay vì sơ lược hay vay mượn của người khác,thế giới nghệ thuật là rộng lớn,bình đẳng,không cạnh tranh vì không ai muốn làm những gì người khác đã làm,một tác phẩm nghệ thuật mới phải là kết quả của một tư duy sáng tác mới nhưng luôn mang tính kế thừa,hãy biến rác thành nghệ thuật thay vì biến nghệ thuật thành rác, hãy điên trong nghệ thuật thay vì điên trong đời sống,một đời sống tinh thần phong phú và lành mạnh tốt hơn những hoạt động bề nổi được xem là quá dương và không thực chất,là nghệ thuật trước khi là phi nghệ thuật,cho nghệ thuật nhiều hơn những gì nghệ thuật cho mình,ngày nay chỉ có văn hóa giải đáp được những bài toán của nghệ thuật,nghệ thuật chính là những thể hiện cụ thể và sinh động những vấn đề của văn hóa.Toàn cầu hóa về văn hóa không phải là con đường một chiều,hiện đại và bản sắc là hai véc tơ cùng phương,ngược chiều nhưng cân bằng nhau về lực.Sông nào đổ ra biển cũng có suối nguồn riêng,bản sắc luôn là tấm hộ chiếu có giá trị trong thời buổi khủng hoảng về những giá trị.
Đất nước và con người chúng ta đẹp,nhưng những gì chúng ta làm chưa thật tương xứng.Nghệ thuật và đời sống nghệ thuật như cá và nước,nhân một nghìn năm Thăng long,một lần nữa chúng ta có quyền mơ cá hóa rồng, hóa rồng kinh tế và cả hóa rồng nghệ thuật,hy vọng giấc mơ không đánh mất và có thậ.Đức Phật dạy:Hãy tự thay đổi trước khi thế giới này thay đổi.
Ngày 13 tháng 05 năm 2009

Phan Phương Đông

ĐẸP TỰ THÂN

2009-05-22T16:32:00.018+07:00

Trong tự nhiên,bằng sự làm đẹp,những sinh vật đã tạo cho mình khả năng duy trì và phát triển nòi giống tốt.Trong đời sống con người,cái đẹp trước hết được hiểu như một cách sống đẹp,người có đủ đức tài cũng là người đẹp vậy,quả thật cái đẹp quyết định quan trọng đến sự tồn tại của mỗi con người,ở đâu biết quí trọng cái đẹp,ở đó cái xấu bị đẩy lùi.Đức Phật nói:"làm việc thiện và phúc đức thì khó,làm việc ác và thất đức thì dễ”,những câu chuyện được kể bao giờ cũng kết thúc có hậu:thiện thắng ác,tốt thắng xấu,nhờ vậy thế giới còn được đến bây giờ.Nghệ thuật là phải đẹp,làm nghệ thuật không dễ cũng không khó,nhưng nghệ thuật chỉ dành cho một số người, bằng bản năng nghệ thuật và những kỹ năng điêu luyện khi mà cảm hứng và hành động đạt tới mức độ cao sẽ hóa thân vào trong tác phẩm như một cách đề vật chất hóa chính mình.Nghệ thuật thể hiện những sắc thái thoáng qua nhưng phổ biến trong tâm hồn mỗi con người nên suy cho cùng những tác phẩm nghệ thuật là để dành cho công chúng nhưng có khi không phải ngay tức khắc mà cần có thời gian vì đời sống vốn chậm chạp còn nghệ sĩ lại quá nhạy cảm với cái mới cùng với khoảng lùi cần thiết để có không gian cho việc quan sát đời sống một cách bao quát hơn,thực tế công việc phổ biến những tác phẩm chủ yếu lại tùy thuộc ở các nhà quản lí và hoạt động văn hóa.Trong sáng tạo nghệ thuật,người nghệ sĩ cần có xúc cảm và trí tuệ xúc cảm,nghĩa là bằng sự kích thích,sự rối loạn ở mức độ nào đó về tâm thần,sự đam mê cộng với năng lực để lựa chọn và hướng dẫn những ứng xử của mình theo sự lựa chọn ấy.Khi xúc cảm không còn thì cảm hứng sáng tạo cũng hết,trong nghệ thuật cái bắt đầu sẽ không là cái kết thúc, trí tuệ xúc cảm không bao giờ là đủ,đời sống có nhiều điều chưa biết chứ không phải là một thứ,tuy nó cần thiết và hữu ích giống như chiếc thuyền đưa người sang sông,nhưng đến với sáng tạo là đến với tự do,ta không nên bị nô lệ bởi những gì đã biết,sự xả bỏ hay phủ định cũng là cách để tiếp thêm năng lượng cho mình.Một tác phẩm nghệ thuật được xem là đích thực nếu có sự thống nhất giữa tác giả và tác phẩm,giữa nội dung và hình thức,còn ngược lại là phản cảm,cũng giống như học được thì phải làm được,làm được thì phải nói được,học mà không làm được là học mà không hiểu,còn làm được mà không nói được là làm của người khác...Xã hội và con người mà chúng ta đang sống ngày càng được cá tính hóa bằng phương tiện hữu hiệu là máy vi tính và internet,đã có sự chuyển dịch từ văn hóa đại chúng sang văn hóa phi đại chúng.Trước bối cảnh đó, người làm sáng tạo nghệ thuật hãy luôn bắt đầu từ chính mình bằng việc tích cực cho ra đời những sáng tạo mới।Chúng ta quyết không để nghèo về tinh thần,có thể xem những tác phẩm nghệ thuật cũng giống như sợi dây đàn được ngân lên giữa hai đầu quá khứ và tương lai vậy.
Ngày 18 tháng 01 năm 2008

Phan Phương Đông

BUỒN

2009-05-08T18:19:00.022+07:00

Ta không buồn vì ta là đứa trẻ hay bị bắt nạt
Ta không buồn vì ta là người lớn hay bị bắt nạt
Ta không buồn vì ta là cây đèn biển giữa đêm dài và bão tố
Ta buồn vì hôm qua ta mất một thành phố:Những con người,những ngôi nhà,những con đường,những hàng cây và vẻ đẹp thời trai trẻ.
Ngày 08 tháng 05 năm 2009
Phan Phương Đông

TA

2008-11-14T22:13:00.041+07:00

Ta như chiếc xe chất đầy dục vọng lăn trên con dốc cuộc đời,để lại sau màu xanh sự sống,cơn gió mát lành xuyên ngang cơ thể và một lần sau cổng kiểm soát ấy,không điện thoại,không đồng hồ,chỉ tiếng mưa rơi trên những chiếc lá non,chảy thành dòng theo thời gian trở về gốc.

Ngày 14 tháng 11 năm 2008

Phan Phương Đông

ĐẦU

2008-08-24T20:44:00.003+07:00

Hạt mưa đầu và những hạt mưa
Tiếng ve đầu và những tiếng ve
Bông hoa đầu và những bông hoa
Chiếc lá đầu và những chiếc lá
Đám mây đầu và những đám mây
Ngọn núi đầu và những ngọn núi
Ngày 24 tháng 9 năm 2008
Phan Phương Đông

OXY

2007-12-16T19:31:00.006+07:00

Trong thành phố,những núi bê tông lớn thêm mỗi ngày.Dòng người trộn lẫn tiếng động cơ và bụi khói thành một thứ bùn nhão cuốn đi mọi cảm xúc,để lại sau một tâm cảnh tan hoang như vừa qua trận lũ quét.Những sinh vật ngộp thở muốn lên thật cao hay chạy thật xa để gần với oxy hơn.

Ngày 16 tháng 12 năm 2007
Phan Phương Đông

INTERNET

2007-09-02T13:56:00.000+07:00

Một mình với tất cả

Cuộc sống thực trong thế giới ảo

Giấc mơ điều khiển từ bàn phím

Tìm vô hạn trong hữu hạn

Ngày 1 tháng 9 năm 2007

Phan Phương Đông

TẾT

2007-09-02T09:36:00.000+07:00

Những chiếc xe hơi ngủ say dưới bóng cột mốc thời gian.

Những bông hoa cố gắng đem cho đời một ý nghĩa.

Những con người muốn kịp lột xác trước bình minh.

Ngày 24 tháng 2 năm 2007

Phan Phương Đông

BIỂN

2007-09-02T09:35:00.000+07:00

Người ta yêu Biển khi được thấy vóc dáng Biển. Người ta nhớ Biển khi muốn nghe hơi thở Biển. Người ta sợ Biển khi phải sống cùng Biển.

Ngày 17 tháng 11 năm 2006

Phan Phương Đông

MƯA

2007-09-02T09:33:00.000+07:00

Áp thấp là lúc Trời muốn gần Đất.Khí hóa thành nước là khi Đất đã gặp Trời. Bản giao hưởng của Trời và Đất triệu năm vẫn mới đầu.Dòng thủy điện đốt sáng những phản ứng neurol.

Ngày 10 tháng 11 năm 2006

Phan Phương Đông

ĐIỆN

2007-09-02T09:31:00.000+07:00

Mất điện.Tôi nghe thấy sóng biển kể chuyện vì sao đá thành cát.

Mất điện.Tôi nhìn thấy những vết cắt sần sùi trên thân cây,rạng rỡ vẻ đẹp của tự nhiên.

Mất điện.Tôi tìm thấy tôi,lầm lũi,tối tăm,không ngõ ra.

Ngày 2 tháng 9 năm 2006

Phan Phương Đông

CẦU

2007-09-02T09:30:00.004+07:00

Những chiếc cầu sắt bắc nối hai đầu khát vọng và tuyệt vọng.Thời gian oxy hóa không gian. Yên lặng dần thay cho tiếng động.Người ta vẫn biết những gì không nên biết,vẫn làm những gì không nên làm.Giọt rỉ sắt rơi đều,hòa tan trong dòng chảy của định mệnh.

Ngày 20 tháng 8 năm 2006

Phan Phương Đông

ĐƯỜNG

2007-09-02T09:30:00.001+07:00

Con đường màu đen bất động.Hàng cây màu đen bất động.Ngôi nhà màu đen bất động.

Con người màu đen bất động.Con đường trên đầu màu sáng không bất động.

Ngày 20 tháng 8 năm 2006

Phan Phương Đông

ĐÈN

2007-09-02T09:29:00.000+07:00

Làm sao biết được đầu và cuối. Sự sống như ngọn đèn được thắp sáng giữa hai cực âm và dương. Cái chớp tắt là khi ta biết,đã đến lúc gần tới hai đầu của sự sống.
Ngày 30 tháng 7 năm 2006
Phan Phương Đông

ALBUM

2007-09-02T09:28:00.000+07:00

Đời người như cuốn album.Ảnh mới,người cũ. Những bức ảnh là những chiếc lá được ép khô, thiêu cháy bởi thời gian.

Ngày 20 tháng 7 năm 2006

Phan Phương Đông

CÂY

2007-09-02T09:26:00.000+07:00

Thời gian rơi tự do.Quả chín rời cành.ADN vương vãi trong lòng đất mẹ.

Ngày 20 tháng 7 năm 2006

Phan Phương Đông

QUÊ HƯƠNG CỦA MỖI NGƯỜI

2007-08-05T09:01:00.001+07:00

Trong quá trình lịch sử phát triển nghệ thuật,người ta sắp xếp kiến trúc và điêu khắc thuộc nhóm nghệ thuật theo cấu trúc có liên quan đến kĩ thuật xây dựng,nghệ thuật không gian,nghệ thuật thị giác,nghệ thuật có đặc trưng ngôn ngữ là hình khối.Từ xưa nghệ thuật điêu khắc đã phát triển trong lòng nghệ thuật kiến trúc,nhưng nghệ thuật kiến trúc muốn phát triển được thường phải phụ thuộc điều kiện xã hội và tự nhiên của một nước.Trong số các nước Đông á chịu sự ảnh hưởng của nển văn hóa Hán,Việt nam chưa bao giờ là một nước giàu,ở khía cạnh văn hóa thẩm mĩ điều này giải thích tại sao nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc của Việt nam không qui mô hoành tráng,không chặt chẽ chi li,không có pháp thuật môn phái mà mộc mạc dân dã,nên thơ giản dị,gần gũi với thiên nhiên.Xu hướng cơ bản của điêu khắc Việt nam nói chung mang tính gợi mở,không tả thực mà tả thần,không lấy con người làm chủ thể mà lấy thiên nhiên làm đối tượng và cứu cánh,thiên nhiên là quê hương của mỗi người,là người thầy của nghệ thuật,còn nghệ thuật là người thầy của cuộc sống,thiên nhiên ở đây không phải mang yếu tố hoàn toàn có tính chất khách quan và vật lí mà là siêu nhiên,trong đó con người là bộ phận của vũ trụ mênh mông,nói một cách khác,lí tưởng thẩm mĩ chủ yếu làm nguồn sáng tạo cho nghệ thuật chính là thiên nhiên.Người nghệ sĩ là người đầu tiên thấm đẫm cái thiên nhiên ấy và đưa vào trong tác phẩm,được xem như giá trị văn hóa của từng vùng miền.Mọi nỗ lực mang ý nghĩa về tinh thần hướng đến thiên nhiên cho đến nay vẫn giữ nguyên giá trị,không bao giờ là lỗi thời và phù hợp với nền văn minh trong tương lai là nền văn minh của trí tuệ, văn minh của tin học và cũng chính là nền văn minh hòa hợp với thiên nhiên,nền văn minh tinh thần của người xưa mà chúng ta mãi mãi là người đến sau.

Ngày 6 tháng 7 năm 2006

Phan Phương Đông

NƯỚC

2007-08-05T09:01:00.000+07:00

Nước ở trong ta,nước ở chung quanh ta.Nước là bình thản,rộng,sâu,thanh tao của Đạo,nhưng nước cũng là mạnh mẽ,dữ dội,không lường.Nước được tinh thần hóa như là sự giải thoát về vật chất để tiến đến ngưỡng cửa của sự yên lặng.Nước dẫn con người từ quá khứ đến hiện tại và không có điểm dừng,nước làm thỏa cơn khát của tâm hồn,làm lắng đọng cảm xúc,gột rửa những bụi trần ai.Cuộc sống hay nghệ thuật là giấc mơ,chỉ có sự ra đi là có thực,cũng giống như hạt nước tan biến vào hư không.Một vị thiền sư đã nói :”còn mất như nước trăng lay,thành công như khới nước đá”,thế mới biết vạn vật là mong manh vô vùng.

Ngày 9 tháng 2 năm 2006

Phan Phương Đông

NGƯỜI SÁNG TẠO THỨ HAI

2007-08-05T09:00:00.000+07:00

Sáng tạo là thuộc tính,bản chất của con người,nó hiện diện trong mọi hoạt động của con người,nhưng sáng tạo theo đúng nghĩa đầy đủ chỉ có trong hoạt động nghệ thuật vì nghệ thuật có tính độc lập,thuần túy tinh thần,không phải liên quan đến vấn đề cơm áo nên người nghệ sĩ sáng tạo với tư cách là con người cá nhân tự nhiên được thực hiện tối đa các tiềm năng của mình,mọi quan niệm thô cứng,những ước lệ,những kinh nghiệm quá lỗi thời không đáp ứng được những yêu cầu của phát triển thường là đối lập với sáng tạo và chỉ làm cho hoạt động sáng tạo có xu hường li tâm và bung tỏa ra hơn,thực tế cho thấy sự lựa chọn của nghệ sĩ không phải bao giờ cũng trùng với sự lựa chọn của lịch sử.Người nghệ sĩ luôn phải đi tìm cho mình sự cân bằng về tinh thần và đời sống thực chính là cơ sở để ngưởi nghệ sĩ sáng tạo ra cái mới,cái độc đáo,cái duy nhất không thêm hay bớt được cho riêng mình.Suy cho cùng,ở chiều sâu nhất của con người nghệ sĩ là sự hướng thượng,Cao Bá Quát nói:”Phẩm chất của con người là phẩm chất của thơ,phẩm chất của người càng cao, phẩm chất của thơ càng cao.Khi ta xét đến một tác phẩm nghệ thuật là xét về chất,một tác phẩm nghệ thuật đích thực là tác phẩm có sự thống nhất giữa hình thức và nội dung.Nhưng vì mỗi tác phẩm nghệ thuật là một cấu trúc đa tầng,đa nghĩa nên việc giải mã các tín hiệu thẩm mĩ lại tùy thuộc năng lực thụ cảm,sự phong phú,cấp độ tầng văn hóa của người thưởng thức,ở đây có thể xem sự can dự của người thưởng thức chính là người sáng tạo thứ hai của tác phẩm nghệ thuật.

Ngày 31 tháng 3 năm 2006

Phan Phương Đông

TIẾNG NÓI CỦA SỰ YÊN LẶNG

2007-07-24T03:54:00.000+07:00

Ta có nhiều cách phân loại,đánh giá điêu khắc : Không gian đặt để (trong nhà,ngoài trời),mục đích (tôn giáo,chính trị,trang trí,nghệ thuật),chất liệu (gỗ,đá,kim loại,tổng hợp),khuynh hướng nghệ thuật (cổ điển,hiện đại,hậu hiện đại).Chất lượng nghệ thuật tùy thuộc vào tiêu chí,mức độ đầu tư công sức,tiền của,thời gian.Một tác phẩm điêu khắc tốt luôn có hàm lượng chất xám cao,có bề nổi của tươi mới,có bề sâu của tâm hồn,tầng văn hóa...giống như cây,bộ rễ càng ăn rộng và sâu bao nhiêu,cành nhánh càng có sức lan tỏa bấy nhiêu.Sáng tác là vòng tròn,cái bắt đầu và kết thúc có thể gặp nhau tại một điểm nhưng khác về chất.Sáng tác từ nội tại ra,thưởng ngoạn thì ngược lại.Tự nhiên có tiến hóa,xã hội có tiến bộ,nghệ thuật có sáng tạo mới,nhưng không đối lập với cũ.Quan niêm của Phương đông cho rằng con người và thiên nhiên là một,kiến trúc hay điêu khắc là cảnh tình,là gạch nối,là điểm chấm phá sinh động cho bức tranh toàn cảnh nhưng không làm mầt tính nhân bản cũng như sự hòa hợp với tự nhiên,với phong thủy.Trang Tử nói :”vô vi không có nghĩa không làm gì và câm lặng,tất cả phải làm,làm cái thiên nhiên làm,làm cho thiên nhiên vui lòng”.Đến với điêu khắc tối thiểu (Minimal Sculpture) là đến với tinh thần ấy,cùng với sự chuẩn bị những kinh nghiệm cá nhân về tri và giác.Điêu khắc tối thiểu là tiếng nói của sự yên lặng,là thăng hoa để trở về bản ngã con người,bản chất sự vật,được tập trung ở mức độ cao,khiến nó đến gần hơn với đạo.Lão Tử nói :”Theo học ngày càng thêm,theo Đạo ngày càng bớt”. (vi học nhất ích,viĐạo nhất tổn là vậy).

Ngày 31 tháng 12 năm 2005

Phan Phương Đông

ÁNH SÁNG,NƯỚC,KHÔNG KHÍ

2007-07-24T03:53:00.001+07:00

Ánh sáng,nước,không khí là âm dương,là khởi nguồn và hơi thở của sự sống,là thứ rẻ nhất và cũng quí giá nhất.Bằng việc sử dụng ngôn ngữ tiết giản,gọn gẽ,trực tiếp của điêu khắc tối giản ( Minimal Sculpture ),bằng sự kết hợp giữa văn minh vật chất và văn minh tinh thần của Phương đông và Phương tây,những tác phẩm điêu khắc đưa ta trở về với cái đẹp đơn sơ,chân thật,cũng là trở về với chính mình,trở về với sự cân bằng,trở về với cội nguồn bất tận không bao giờ năm bắt được,nó vượt qua thực tại và mãi mãi ở thể ảo.Bởi vậy các tác phẩm ở đây tồn tại bằng tâm trí và nó cố gắng đạt đến cái phi hình thể,đến gần cái gọi là tri kiến tuyêt đối.

Ngày 16 tháng 7 năm 2005

Phan Phương Đông

NGHỆ THUẬT LÀ ĐẠO

2007-07-24T03:53:00.000+07:00

Vũ trụ là nhất thể.Tất cả đặc trưng tập trung ở dỉnh cao đều là nghệ thuật.Tất cả nghệ thuật hiểu theo nghĩa rộng đều là Đạo.Tự thân nghệ thuật không phải là Đạo,song cùng với tiến trình hiẻu biết,kinh nghiệm tự nếm trải,khả năng quan sát mà giác quan bình thường không có được,những nhận thức vượt thời gian,khả năng duy trì những khoái cảm tinh thần liên tục và lâu dài của người nghệ sĩ...đều mang tính Đạo.

Ngày 13 tháng 7 năm 2005

Phan Phương Đông

NGHỆ THUẬT LÀ SỰ GIẢI THOÁT

2007-07-24T03:52:00.000+07:00

Nghệ thuật không phải là phương tiện hay công cụ để giải quyết những nhu cầu của con người về kinh tế,xã hội...Nghệ thuật thuần túy chỉ giới hạn trong việc đem lại hạnh phúc tức thì hay lâu dài cho con người bằng cách vứt bỏ những gánh nặng lo toan của cuộc đời.Nghệ thuật là sự giải thoát...Nghệ thuật góp phần gìn gữ những gíá trị tư tưởng,tình cảm tồt đẹp và cũng là nền tảng của xã hội.

Ngày 21 tháng 9 năm 2004

Phan Phương Đông

ĐẾN VỚI THIÊN NHIÊN

2007-07-24T03:51:00.001+07:00

Đến với thiên nhiên là đến với cội nguồn của sáng tạo nghệ thuật.Thiên nhiên là tự nhiên,độc lập,tự tại.Người nghệ sĩ với tư cách là một cá nhân tự nhiên cũng mang ở bản thân cái tự nhiên tính ấy,nhưng bị mất từ lâu bởi những ước lệ,tập tục,định kiến...Trả lại hồn tự nhiên,lối sống tự nhiên là mang lại cho người nghệ sĩ trạng thái tri giác về cái đẹp tuyệt đối và sau đó là diễn tả những gì mà giác quan thấy được.Người nghệ sĩ tự tu luyện,tự làm nhỏ mình đi để đồng thể với thiên nhiên,với con người là đến với kho báu của vũ trụ,đến với nghệ thuật chân chính.

Ngày 27 tháng 10 năm 2003

Phan Phương Đông

NGHỆ SĨ LÀ PHẢI TỰ

2007-07-24T03:51:00.000+07:00

Nghệ sĩ có năm điều phải tự : Một là tự do để bộc lộ tối đa tiềm năng của mình ; Hai là tự thân,bằng ý thức và nỗ lực bản thân về tình cảm,trí tuệ,ý chí để thúc đẩy công việc của mình ; Ba là tự tại để có sự bình tâm cần thiết trong thế giới độc đáo của rỉêng mình ; Bốn là tự trọng,có lí tưởng nghể nghiệp và cốt cách trí thức ; Năm là tự phê bình,có khà năng định hướng và đánh giá đúng công việc của mình.

Ngày 15 tháng 10 năm 2003

Phan Phương Đông

CHỮ TÂM TRONG NGHỆ THUẬT

2007-07-24T03:50:00.000+07:00

Ngày xưa khi làm một việc,người ta lấy chữ Tâm làm đầu là để nâng cao giá trị con người.Tâm là vẻ đẹp,là bản chất,cái tinh túy,tấm lòng,là từ trái tim đến trái tim.Trong nghệ thuật, khó nhất là sáng tác,quí nhất là tâm hồn.Người nghệ sĩ gửi gắm tâm hồn mình qua tác phẩm.Không biết,không cảm,không thích thì hồn không xuất hiện.Một tác phẩm có hồn mới có sức sống và truyền cảm,mới đi vào tâm thức,đem lại sức trường tồn cho tác phẩm.Tất cả đều xuất phát từ Tâm,nó là cơ sở để cho thấy cái lòng của Tác giả,để phân biệt được giữa tác giả này và Tác giả khác,giữa tác phẩm này và tác phẩm khác:Theo cái ngọn hay trọng cái gốc,làm việc lợi hay việc ích,có trí khôn hay trí tuệ,vượt chính mình hay giữ mình,yêu mình hay yêu điều hay lẽ phải.Biết dụng Tâm là biết giữ gìn và phát huy nhữngđiều tốt đẹp có ở nơi mình. Nếu Tâm không yên lòng người có thể đổi thay nên việc tu Tâm, dưỡng tính luôn luôn là hoạt động thường xuyên có ý thức,không chỉ là gìn giữ cách sống đẹp mà còn là cái nền vững chắc cho hoạt động sáng tạo nghệ thuật.

Ngày 15 tháng 9 năm 2003

Phan Phương Đông